Για τον Μάνο Χατζιδάκι, 13 χρόνια μετά.
Απο τον Λουκά Αθανασίου και τον Αρη Δαβαράκη Αγαπητέ μου Μάνο, Έχουν περάσει κιόλας 13 ολόκληρα χρόνια που δεν συνυπάρχουμε πιά στην ίδια διάσταση και δεν μπορούμε να βρεθούμε, να μιλήσουμε, να γελάσουμε, να συνεργαστούμε, να δούμε και να χαρούμε ο ένας τον άλλον. Εγω ξέμεινα εδώ και είμαι τώρα 54 χρόνων, όσο περίπου ήσουν κι΄ εσύ όταν σε γνώρισα, το 77. Τη θυμάμαι εκείνη τη μέρα πολύ καθαρά. Ήτανε άνοιξη, είχε λιακάδα και καθόμουνα στη «Λυκόβρυση» της πλατείας Κολωνακίου παρέα με την Μανουέλλα και τον Τάσο. Κάποια στιγμή πέρασε από μπροστά μας βιαστική η Μελίνα, που τότε έμενε στο παλιό της σπίτι, στην Αναγνωστοπούλου. Πήγαινε στου «Φλόκα» στην Πανεπιστημίου όπου είχε ραντεβού μαζί σου και με τον Γκάτσο για να συζητήσετε κάτι, το ενδεχόμενο μιας καλοκαιρινής παράστασης σε κάποιο θέατρο του Βαγγέλη Λειβαδά αν δεν κάνω λάθος. Μόλις μας είπε που πάει ξεσπάσαμε σε κραυγές και παρακάλια! Θέλαμε τόσο πολύ να σε γνωρίσουμε, κι΄ ο Τάσος ο Μελετόπουλος κι΄ εγώ. Σε είχαμε πλησιάσει κάποτε σ΄ ένα διάλλειμα στο «Πολύτροπον» στην Πλάκα, αλλά είχες τα νεύρα σου και δεν μας είχες δώσει σημασία. Η Μανουέλλα η Παυλίδου σε ήξερε ήδη αρκετά χρόνια αλλά βοήθησε κι΄ εκείνη όσο μπορούσε να πιέσουμε την Μελίνα να μας πάρει μαζί της στο ραντεβού. «Αποκλείεται», μας είπε η Μελίνα. «Έχουμε δουλειά. Θα το κανονίσουμε αλλοιώς όμως. Σε κάνα μισάωρο κάντε πως περνάτε τυχαία μπροστά απ΄του Φλόκα. Θα με δείτε, θα με χαιρετήσετε και εγώ θα σας συστήσω στον Χατζιδάκι και στον Γκάτσο και βλέπουμε». Έτσι κι΄ έγινε. Σαν να μη συνέβαινε τίποτα πήραμε την Πανεπιστημίου απο την Κριεζώτου πρός την Ομόνοια και μπροστά στού «Φλόκα» κοντοσταθήκαμε, δήθεν να χαιρετήσουμε την Μελίνα. Εκείνη μας έκανε νόημα να πλησιάσουμε. Την Μανουέλλα την ήξεραν ήδη όλοι. «Μάνο, Νίκο», είπε η Μελίνα στον Χατζιδάκι και στον Γκάτσο, «να σας συστήσω δυό νεαρούς μου φίλους, παιδικούς φίλους της Μανουέλλας. Ο Τάσος Μελετόπουλος και ο Αρης Δαβαράκης. Ο κύριος Χατζιδάκις και ο κύριος Γκάτσος». Είπε κι΄άλλα ονόματα γιατί ήτανε κι΄άλλοι στην παρέα σας, δεν τα θυμάμαι όμως. Μαγνητίστηκα εντελώς απο εσένα και τον Γκάτσο και όταν μας πρότεινες να κάτσουμε είχα πάθει μια ταχυκαρδία που ακόμα την θυμάμαι, αλλά τράβηξα μια καρέκλα και κάθησα. Μου έκανε εντύπωση η απλότητα και η αμεσότητά σου, που είχαν όμως μια ποίηση αφομοιωμένη και στην παραμικρή σου κίνηση. Με ρώτησες με τι ασχολούμαι και σου είπα πως δουλεύω αμισθί σαν εκπαιδευόμενος στο μεταφραστικό τμήμα τού «Βήματος» τα απογεύματα και τα πρωϊνά, πάλι σαν μεταφραστής στην …Κολυμπητική Ομοσπονδία Φιλάθλων (ή ΕΚΟΦ) όπου έπαιρνα ένα μισθό 14.000 δραχμών, απαραίτητο τότε για να ζούμε με την μητέρα μου την Ιωάννα πού έπαιρνε κι΄εκείνη άλλες 22.000 στην «Ασπιώτη Ελκα» όπου εργαζότανε σαν ιδιαιτέρα γραμματεύς. Είχα χάσει τον πατέρα μου τον περασμένο Σεπτέμβριο απο καρδιά, πρίν κλείσει τα 50 του χρόνια και το οικονομικό μας στρίμωγμα ήταν μεγάλο. Επιασες κουβέντα και με τον Τάσο ενω εγω έλεγα στον κύριο Γκάτσο πόσο αγαπάω τα τραγούδια και στο τέλος, πρίν φύγουμε, μου έκανες δύο δώρα : Μου έδωσες όλα σου τα τηλέφωνα για να σε πάρω όταν θα διάβαζα στις εφημερίδες οτι αναλαμβάνεις ξανά τό «Τρίτο Πρόγραμμα» (πράγμα που συνέβη τον επόμενο Σεπτέμβριο) και, δείχνοντάς με στην υπόλοιπη παρέα σου, είπες «να και το αστερι του εσπερινού». Το άκουσα καλά, το φύλαξα προσκετικά αυτο που είπες, αλλά δεν το κατάλαβα και λίγο με στεναχώρεσε κιόλας! Ημουνα νέος, 22-23 χρονών και θα προτιμούσα νάμαι το «αστέρι της αυγής», ας ούμε, παρα το «αστέρι του εσπερινού». Ετσι είναι οι νέοι – αχάριστοι – τα θέλουνε όλα δικά τους! Φύγαμε πολύ ευτυχισμένοι που επιτέλους σε είχαμε γνωρίσει, κι΄ο Τάσος κι΄εγώ. Και λίγους μήνες αργότερα ανέλαβες το Τρίτο Πρόγραμμα και μόλις το διάβασα στην «Καθημερινή» σου τηλεφώνησα αμέσως και απάντησε η γραμματεύς σου, η κ. Καστρινάκη. «Λέγομαι Δαβαράκης», της είπα, «παίρνω εκ μέρους της κυρίας Μερκούρη. Θα μπορούσα να μιλήσω στον κύριο Χατζιδάκι;». Βγήκες αμέσως στο τηλέφωνο και με θυμήθηκες παρ΄όλο που είχανε περάσει μήνες και μου είπες να πάρω ενα ταξί και ν΄ανέβω αμέσως στο ραδιομέγαρο, στην Αγία Παρασκευή. Την ίδια μέρα με προσέλαβες με 18.000 το μήνα! Παραιτήθηκα απο την ΕΚΟΦ και βρέθηκα να συνεργάζομαι στο «Τρίτο Πρόγραμμα» στην αρχή σαν εκφωνητής και μεταφραστής και πολύ σύντομα σαν παραγωγός και συν-παρουσιαστής, μαζί με την Μαρίκα Τζιραλίδου, τής εκπομπής «Καθημερινά» (όπου την μουσική επιμέλεια έκανε ο Τάσος Μελετόπουλος) και που μεταδιδότανε κάθε μέρα 11 με 12 μετά την «Λιλιπούπολη» και το «Ελληνικό τραγούδι στο Τρίτο». Περάσαμε έτσι, συνεργαζόμενοι καθημερινά, τέσσερα ολόκληρα χρόνια, απο το 77 μέχρι το 81 που εξελέγη το Πασοκ και αποχώρησες. Τόσο η Μαρίκα και ο Τάσος όσο και εγώ, σε ακολουθήσαμε - και απο κεί και πέρα άρχισε ένα άλλο κεφάλαιο. Εμαθες οτι γράφω στίχους όταν με τον Τάσο αποφασίσαμε να στείλουμε ένα τραγούδι σε μουσική δική του και δικά μου λόγια στούς «Μουσικούς αγώνες της Κέρκυρας», το 1981. Λεγόταν «Για να σ’ ακουμπώ στον ώμο» και το τραγουδούσε η Τάνια Τσανακλίδου. Μού έδωσες μουσικές σου σε μιά κασέτα για να γράψω λόγια και μου ζήτησες στίχους μου. Σου αρέσανε και ο Γκάτσος είπε την καλή του την κουβέντα και μου χάρισε και δυό-τρείς συμβουλές καθαρά «τεχνικές». Ετσι έγινα στιχουργός, χάρη στο μεγάλο δώρο που μου έκανες, να συνεργαστείς μαζί μου, έναν εντελώς άγνωστο 25χρονο, ισότιμα, τόσο στίς «Μπαλάντες της Οδού Αθηνάς», όσο και στην «Πορνογραφία», βάζοντας τ΄όνομά μου δίπλα στο δικό σου, λές κι΄είμασταν ίσα κι΄όμοια. Μαζί σου, μέσα σ΄ένα βουητό απο ταλαντούχους ανθρώπους και μικρά καθημερινά θαύματα, έζησα εκτός απ΄το «Τρίτο» και τούς «Μουσικούς Αγώνες της Κέρκυρας» τούς οποίους σχεδόν με …υποχρέωσες να παρουσιάσω κιόλας, το φεστιβάλ τών Ανωγείων, τούς «Μουσικούς Αυγούστους» στο Ηράκλειο κι΄ένα σωρό ακόμα υπέροχες, μαγικές, παραμυθένιες περιπέτειες που είχαν να κάνουν με εκδηλώσεις, συναυλίες, παραστάσεις που δεν έγιναν, πράγματα και θαύματα που τα ζούσα λές κι΄ήτανε το πιό φυσικό πράγμα στον κόσμο. Σιγά-σιγά παρασύρθηκα απο την επιτυχία μου ως «δημοσιογράφου» στον «Ταχυδρόμο» που διήυθυνε τότε ο Νίκος Κυριαζίδης κι΄αρχισα να απομακρύνομαι απο την ουσία και την ομορφιά που εσύ πάντοτε κρατούσες ζωντανή γύρω σου, συχνά με αγώνες τιτάνιους, και να διολισθαίνω πρός την ελαφρότητα, την ευκολία και τις απολαύσεις μιάς γυαλιστερής καθημερινότητας χωρίς βαθύτερη ποίηση. Αυτό μας απομάκρυνε λίγο, απλά και φυσικά, χωρίς ποτέ να μου πείς μιά πικρή κουβέντα. Δεν ησουν απ΄αυτούς που κουνάνε το δάχτυλο και καθοδηγούν. Με άφησες να ακολουθήσω το ένστικτό μου, τά αισθήματά μου, τίς ανάγκες μου κι΄αυτά που ένοιωθα εγω σαν προτεραιότητες – μ΄αγαπούσες όμως πάντα και ήσουν πάντα εκεί όποτε χτυπούσα την πόρτα σου. Πάντα και μέχρι το τέλος, παρ΄όλο που εγω συχνά σε απογοήτευα με τίς επιφανειακές και νευρικές επιλογές μου και την άρνησή μου να εργαστώ μεθοδικώτερα με τον εαυτό μου, την τέχνη τής στιχουργικής και τού γραψίματος. Μ΄έβλεπες να σκορπίζομαι και να αγωνιώ, να στεναχωριέμαι και να παλεύω, αλλά δεν μπορούσες να κάνεις τίποτα γιατί δεν πίστευες στίς συμβουλές, πόσο μάλλον στην «καθοδήγηση». Η προσωπική ελευθερία και οι επιλογές του καθενός ήταν για σένα τομείς ιεροί και απροσπέλαστοι, ιδιωτικά άβατα. Ετσι αρχίσαμε να μην βλεπόμαστε πια τόσο συχνά, τηλεφωνούσα όμως και μιλάγαμε πάντα και σε ρωτούσα για το ένα και το άλλο και μου έλεγες τη γνώμη σου χωρίς ποτέ να με δεσμεύσεις. «Να κάνω τούς στίχους για το μιούζικαλ της Βουγιουκλάκη, τι λέτε κύριε Χατζιδάκι;». Πάντα στον πλυθηντικό, παρ΄όλο που με είχες επανηλλειμένα ενθαρύνει να τον παρατήσω πιά! Μόνο στο τέλος το κατάφερα, λίγους μήνες πρίν φύγεις πήρα το θάρρος να σου μιλήσω στον ενικό. Ο πληθυντικός μου όμως δεν σήμαινε απόσταση, δήλωνε απλώς μεγάλο σεβασμό μαζί με βαθειά τρυφερότητα και πολλή αληθινή αγάπη. Δεν ξέρω γιατί επέμενα σ΄αυτόν. Τώρα που έχω κι΄εγω φίλους πολύ νεώτερους μ΄αρέσει να μου μιλάν στον ενικό, δεν μ΄αρέσει ο πληθυντικός. Τότε όμως τόβλεπα αλλοιώς. «Μου είπε ο Γιώργος Μαρίνος να του κάνω στίχους για το πρόγραμμα στη «Μέδουσα», τι λέτε;». Με κοιτούσες, άλλοτε αφηρημένος, άλλοτε γελαστός, άλλοτε συνοφρυωμένος, ενω σκεπτόσουν κάτι άλλο. «Βεβαίως και να τούς κάνεις. Είναι θαυμάσιος ο Μαρίνος. Πρόσφατα του γράψαμε με τον Γκάτσο την «Παναγία τής Πατησίων» και το «Ελα σε μένα». Σού άρεσε ο Μαρίνος, τον εκτιμούσες. Σε άλλες περιπτώσεις, χωρίς να μου πείς ποτέ «οχι μην το κάνεις», σήκωνες ελαφρά το φρύδι, έλεγες ένα αστειάκι και ρωτούσες, ας πούμε, περιπαικτικά : «Το έχεις μεγάλη ανάγκη; Μήπως προτιμάς να σου δανείσω λίγα χρήματα;». Αυτό ήτανε. Δεν χρειαζόντουσαν περισσότερες «οδηγίες». Μιά απο τίς πιό ευτυχισμένες μου βραδυές ήταν τότε που η Μελίνα επρόκειτο να κατεβεί σαν υποψήφια Δήμαρχος, απέναντι στον Αντώνη Τρίτση που είχε περάσει στην «Νέα Δημοκρατια». Το σκεφτότανε ακόμη και οργάνωνε τις συμμαχίες της. Ενα βράδυ μας κάλεσε, εσένα κατ΄αρχήν, αλλά κι΄εμένα απο δίπλα, να φάμε μαζί στο καινούργιο της σπίτι στον περιφερειακό του Λυκαβηττού (στο τμήμα του που τώρα, βέβαια, λέγεται «Μελίνας Μερκούρη»). Όταν ο Ντασσέν αποσύρθηκε και η Μανουέλλα έφυγε για να πάει σε μια συναυλία της Αλκηστης στο Θέατρο του Λυκαβητού, συνηδητοποίησα οτι μας ήθελε μόνους μας, εσένα κι εμένα μαζί. Πολύ σοβαρά σε ρώτησε : «Μάνο, τι λές; Να το κάνω;» και, αφού σκέφτηκες λίγο της είπες «ναί. Να το κάνεις». Και μετά ρώτησε και μένα. «Αρη;». Είπα κι΄εγώ «Ναί», αποφασιστικά, χωρίς δεύτερη σκέψη. «Θα βοηθήσεις;», με ρώτησε, ξέροντας πως δεν είμαι ΠΑΣΟΚ. «Θα βοηθήσω» της απάντησα. Και θυμάμαι αργότερα που φύγαμε οι δυό μας, δεν υπήρχε αυτοκίνητο, κατεβήκαμε πρός την Κλεομένους αγκαζέ, αλληλοστηριζόμενοι. Πέρασε ένα ταξί και μπήκαμε μέσα, σ΄αφήσαμε στην Ρηγίλλης κι΄εγω προχώρησα στην Κανάρη όπου έμενα τότε. Νομίζω οτι αυτή ήταν η τελευταία – και μία απο τίς σπάνιες φορές - που βρεθήκαμε οι δυό μας. Οι δυό μας αλλήλων τα βάρη βαστάζοντες, έστω και για λίγα λεπτά. Είμαι βαθύτατα ευγνώμων και σε σένα και στην Μελίνα για εκείνη τη βραδυά που μου φερθήκατε σαν νάμουν γυιός σας, αίμα σας – παρ΄όλες τίς απογοητεύσεις που σας είχα δώσει με την επιπολαιότητα μου και την άρνησή μου να εμβαθύνω στα πράγματα. Εχασα και τούς δυό γονείς μου πρίν κλείσω τα 26-27 μου χρόνια κι΄εκείνο το βράδυ με κάνατε να νοιώσω σαν γυιός σας, αγαπημένος και πολύτιμος. Θυμάμαι φορούσες καλά παπούτσια και οι σόλες γλυστράγανε στην ασφαλτοστρωμένη κατηφόρα και με κρατούσες γερά κι΄εγω κρατιόμουνα απο σένα κι΄ένοιωθα πολύ συγκινημένος και περήφανος που αξιώθηκα νάχω για γονείς τον Μιχάλη και την Ιωάννα και μετά, όταν τούς έχασα και τούς δύο, εσένα και την Μελίνα. Πάρα πολύ τυχερός. Οσο πολύ λίγοι άνθρωποι στον κόσμο. Δεκατρία χρόνια Μάνο μου είναι πολλά, αλλά δεν είναι και τίποτα, μοιάζουν με αιώνες, μοιάζουνε και με δευτερόλεπτα. Τη μέρα που κοιμήθηκες, 15 Ιουνίου, δεν ήμουν στην Αθήνα, ήμουν στην Μύκονο. Ο Τάσος είχε ανοίξει στο νησί, κάτω απ΄το σπίτι του στην πλατεία Αγίας Κυριακής, μιά πολύ «μοδάτη» πιτσερία, τήν «Πϋτσα» (έτσι ήταν το λογότυπο, τόχε φτιάξει ο Μανόλης Ζαχαριουδάκης, ο ζωγράφος, με ύψιλον και διαλυτικά) και είμασταν εκεί όλη η παρέα. Κάποια στιγμή, έδυε πιά ο ήλιος και το αστέρι του εσπερινού μάλλον θάχε φανεί στον ουρανό, ήρθε ο φίλος μου ο αγαπημένος, ο αδερφός μου ο Τάσος και με πλησίασε δειλά-δειλά. Επρεπε να μου το πεί, όπως χρόνια πρίν μου είχε πεί και για τον πατέρα μου, ένα Σάββατο του Σεπτεμβρίου, το 1976. «Αρη», μου είπε και μ΄έπιασε απ΄το μπράτσο. «Ελα λίγο απο δώ. Ακουσέ με. Ο Μάνος πέθανε». Μ΄έπιασε κάτι παράξενο, μια κρίση. Εκλαιγα με λυγμούς και μετά άρχισα να πίνω πολύ κρασί μέχρι που έγινα φέσι και βρέθηκα στην άλλη μεριά της Χώρας, σ΄ένα Ελληνάδικο που το λέγανε «Μπαμπούλα», ναί, έτσι το λέγανε, δεν κάνω πλάκα. Ηταν η Χρύσα η Κοροπούλη μαζί μου κι΄ήτανε τρείς ή τέσσερις το πρωϊ κι΄εγώ έπινα απ΄την ώρα που είχα μάθει για το θάνατό σου και δεν ξέρω τι έγινε, ήτανε και κάποιος Καραμανλής στο ίδιο μαγαζί με την κοπέλλα του και την φρουρά του κι΄εγω μίλησα στην κοπέλλα έτσι φέσι που ήμουνα, όχι τίποτα κακό, μάλλον της είπα οτι ήταν πολύ όμορφη και αυτός ο Καραμανλής, δεν ξέρω ποιός απ΄ όλους ήτανε, μπορεί νάτανε και ο σημερινός πρωθυπουργός ή κάποιο απ΄τα ξαδέρφια του, δεν ξέρω, θύμωσε, με παρεξήγησε και μούριξε ένα χαστούκι. Ετσι όπως ήμουνα εγω φέσι αγρίεψα, όχι τίποτ΄άλλο, το βρήκα άδικο γιατί είχα κάνει ενα κομπλιμέντο, αυτό ήταν όλο και φώναζα και ζητούσα το δίκηο μου, αλλά η φρουρά μ΄εσπρωχνε πρός τα έξω κι΄εγω αντιστεκόμουνα και η Χρύσα μούλεγε «σταμάτα, αυτοί δεν αστειεύονται», αλλά εγώ δεν καταλάβαινα, ήθελα να εξηγηθώ μ΄αυτόν τον άγνωστο που με χαστούκισε, μέχρι που τα κατάφερα, τούς ξέφυγα των μποντυμπηλνταράδων και πήγα στην κοπέλλα και της είπα συγγνώμη, είμαι φέσι, πέθανε ο Χατζιδάκις σήμερα – και ο d.j είχε βάλει ένα τραγούδι σου εκείνη την ώρα, ούτε ξέρω που το βρήκε, τα «παιδιά τού πειραιά» νομίζω (ή φαντάζομαι) και η κοπέλλα εξήγησε στον Καραμανλή, όποιος κι΄αν ήταν αυτός, οτι δεν τήν πρόσβαλλα και δώσαμε τα χέρια με τον άνθρωπο, μου ζήτησε συγγνώμη για το χαστούκι κι΄εφυγα κανονικά πιά, όχι διωγμένος απο τη φρουρά, δεν το μπορούσα αυτό, δεν το άντεχα εκείνη τη νύχτα. Τίποτα δεν άντεχα εκείνη τη νύχτα και συμπεριφέρθηκα σαν τον μαλάκα, συνέχισα να πίνω μέχρι που ξημέρωσε κι΄έπεσα ξερός. Ξύπνησα με ένα τηλεφώνημα της Φλώρας της Τζιμάκα. Δούλευα τότε μεταξύ άλλων και στο “ELLE” οπου ηταν Διευθύντρια. «Πρέπει να γράψεις για τον Χατζιδάκι» μου είπε. Δεν ήθελα. Τι να γράψω για σένα; Οτι πέθανες; Οτι δεν πρόλαβα την κηδεία σου γιατί έπινα όλη νύχτα; Δεν ήθελα. Το μόνο που ήθελα ήταν να φύγω, να πάω στην Αλεξάνδρεια, στην πόλη μου, στο παλιό μου σπίτι, το παιδικό, έστω για μιά ώρα. Κι΄έφυγα, πέταξα για το Κάϊρο το βράδυ της κηδείας σου και στο δρόμο για την Αλεξάνδρεια ήταν ένα παιδάκι που πουλούσε φούλια μυρωδάτα, κάτι άσπρα λουλουδάκια με άρωμα μεθυστικό που τα περνάνε τα παιδιά στίς κλωστές και γίνονται κολλιέδες και βραχιόλια. Κι΄έτσι όπως ήτανε καλοκαιράκι, νύχτα ζεστή εκεί στην αραπιά όπου γεννήθηκα, τ΄αγόρασα αυτά τα βραχιολάκια και τούς κολλιέδες για σένα – κι΄όταν έφτασα μέσα στη νύχτα στην Αλεξάνδρεια βγήκα στην παραλιακή μας λεωφόρο, την Κορνίς όπως τη λέμε εμείς εκεί, και τα πέταξα στη Μεσόγειο όλα αυτά τα μπουμπουκάκια, να ταξιδέψουν πρός τη Μύκονο κι΄απο κεί πρός την Ανατολική Αττική όπου ήσουν πιά θαμμένος. Και τόγραψα τελικά το κομμάτι για το ELLE, ένα παραλήρημα θυμάμαι ήτανε και τόστειλα με φάξ απ΄το ξενοδοχείο μου, το “Metropole”, το κτίριο που κάποτε στέγαζε την εταιρεία υδάτων, εκεί που δούλευε ο Καβάφης μέχρι τη σύνταξή του. Και τώρα που τα γράφω αυτά, 13 χρόνια πιό μεγάλος, είμαι στο Αγιον Ορος, στο κελλάκι που με φιλοξενεί όποτε έρχομαι εδώ, στην Μεγίστη Λαύρα. Περιμένοντας να πετάξω για Θεσσαλονίκη, χτές στο Metropolis, το δισκάδικο του καινούργιου μας αεροδρομίου στα Σπάτα, σκαλίζοντας τούς δίσκους, έπεσα πάνω στην «Πορνογραφία», την «Ρωμαϊκή Αγορά», τίς «Μπαλλάντες της οδού Αθηνάς». Πήρα τα cd στα χέρια μου και τα κοιτούσα κι΄ένοιωσα πάλι πολύ ξεχωριστός και περήφανος που σε γνώρισα απο τόσο κοντά και αξιώθηκα την αγάπη σου. Ενας άλλος φίλος σου που σε γνώρισε και δούλεψε μαζί σου, ο Λουκάς Αθανασίου, μου είχε στείλει πρίν λίγες ώρες ένα μέηλ για να μου θυμίσει την ημερομηνία : 15 Ιουνίου. Σου έχει ετοιμάσει ένα μικρό δωράκι, μιάν ηλεκτρονική σου εικόνα με ήχους και μουσικές, ένα πορτραίτο σου φτιαγμένο με πολλή αγάπη και τρυφερότητα. Με τον Λουκά βρεθήκαμε εδω πάνω, στην άνω οδό, στο διαδίκτυο. Είναι ο administrator του i-blog μεταξύ άλλων και είναι κι΄αυτός καλλιτέχνης. Τον ξέρεις καλά, τον αγαπούσες κι΄αυτόν, ερχότανε στο σπίτι σου στη Ρηγίλλης πολύ συχνά και για πολλές ώρες σκαλιζατε μαζί, εκτός απο τα κλασσικά σου πιάνα και τα διάφορα ολοκαίνουργια ηλεκτρονικά σου gadgets. Σού άρεσαν πολύ όλ΄αυτά τα «καινούργια», τα επιτεύγματα της τεχνολογίας. Οτι πιό «σύγχρονο» το αγόραζες αμέσως. Ειμαι σίγουρος πως αν ήσουν στην δική μας διάσταση τώρα θα είχες μπλόγκ οπωσδήποτε – και φαντάσου τι σπάνιες και εξαίσιες μουσικές θα ανέβαζες. Και όλα τα δικά σου, τα πιό καινούργια, τα ολόφρεσκα, θα τα πετούσες κατευθείαν στο internet σαν φρέσκα ψωμάκια, είμαι βέβαιος. Γιατί όπως μούλεγες και μένα «δεν αξίζει ν΄αποταμιεύει κανείς εδω κάτω, στην τράπεζα του ουρανού, εκεί ν΄αποταμιεύουμε». Με όλη μας την αγάπη λοιπόν Μάνο, απο τον Λουκά που ζεί στην Κεφαλονιά και είναι νέος μπαμπάς κι΄απο μένα που ζώ στην Αθήνα, πηγαινοέρχομαι στο Αγιον Ορος και είμαι «πενήντα και κάτι», γεροντοπαλήκαρο και πιό χαμογελαστός απ΄ότι με θυμάσαι, δεξου αυτό το κοινό δωράκι το αναμνηστικό, το ηλεκτρονικό αλλά χειροποίητο. Μέχρι να ξαναβρεθούμε θα σου στέλνουμε σήματα κάθε χρόνο τέτοια μέρα, κι΄εσύ που τα λαβαίνεις θα γελάς, το ξέρω και θα χαίρεσαι. Γιατί η αγάπη δεν είναι εδω στη γή περιορισμένη, ούτε στον ουρανό. Είναι παντού, κι΄εδώ κι΄εκεί, διαδραστική, δυνατή, δίχως περιορισμούς και όρια. Αυτό τελικά Μάνο είναι η αιωνιότητα, έτσι; Η απλή και καθαρή Αγάπη που δεν ξέρει απο φθορά και θάνατο.
Ενα Πορτραίτο κι΄ένα γράμμα γιά τον Μάνο Χατζιδάκι
14/06/2007 17:58 by admin Posted in Uncategorized |
“Comments”
Είσαι πολύ τυχερός… Να το ξέρεις και να το θυμάσαι.. Που τα έζησες όλα αυτά και είναι δικά σου και που έχεις αυτή την θεία δύναμη, αυτό το ταλέντο να τα κάνεις λέξεις και να τα μεταδίδεις τόσο άμεσα και τόσο τρυφερά, και να τα πετάς στο διαδίκτυο σαν ζεστά ψωμάκια και να χορταίνουμε όλοι…Να ‘σαι καλά…
Ευλογημένος άνθρωπος εσύ.
Προίκα γερή.
Φυλαχτό πολύτιμο.
Το έργο του κι ο συλλογισμός του.
Ναι, έτσι είναι τα αιώνια.
Κι έτσι μέσα μας αναπνέουν.
…και μετα, ολοι μαζι να πηγαινουμε στην ακρογιαλια…
(Ευχαριστω πολυ)
Είσαι τυχερός που τον γνώρισες.
Αυτό όμως πολλά δε λέει.
Εκείνο που λέει τα περισσότερα είναι που αξιώνεσαι σήμερα να τον θυμάσαι, να τον τιμάς, να τον δανείζεις κι εμάς των ατύχων, σαν οσμή βαρύτιμη περασμένη και μόνιμη.
Να ‘σαι πάντα καλά.
να’σαι καλα γλυκειε μου που τον μνημονευεις. με εχουν αγγιξει πολυ οι μουσικες του, οσο και αυτα που φτιαξατε μαζι..
Έλειπα αρκετό καιρό. Είμαι όμως πάλι εδώ μιας και μου λείψατε πολυ!
Κι εμένα μου λείπει. Κι αυτή τη μέρα πάντα θα τη θυμάμαι και θα τον θυμάμαι.Ευτυχώς που πρόλαβα να τον δω μια φορά έστω κι απο μακριά! Έχω τις μουσικές του όμως συνέχεια και έτσι ουσιαστικά είναι πάντα κάπου εδώ γυρω….
Ευχαριστώ πολύ για τα κείμενα σου όλον αυτό τον καιρό που “έλειπα”
“Αυτή είναι η αιωνιότητα”…:)
Τι όμορφη αίσθηση μάς μετέφερες, να’σαι καλά!
Η γνωριμία σας όπως την περιγράφεις στην αρχή μού έφερε μια εικόνα παιδιών που συνομωτούν, σα να σάς βλέπω να κλείνετε το μάτι..
![]()
Δεν ξέρω αν εκείνος που του χάρισε και του χαρίστηκε η ζωή και μπόρεσε κι έκανε τους χυμούς της ποτάμι, να κολυμπήσουν κι άλλοι, “μετράει” σαν ο πιο τυχερός…
Η αν εκείνος που συνεχίζει να ζει μέσα από δικούς του που έμειναν πίσω, και που όχι μόνο συνεχίζουν με όσα τους έδωσε, αλλά τα παν και πάρακάτω, βγάζουν παραπόταμους να γίνει το ποτάμι μισή θάλασσα, αν εκείνος τελικά έχει την τύχη διπλή…
Ευχαριστώ σας!
(είναι μεγάλη υπόθεση να ζεις σ’αυτό το παράλληλο σύμπαν, κι όχι στο μαγγανοπήγαδο των υπολοίπων από μας! Τι καλό μας κάνεις τουλάχιστον να μας τα λες Άρι!!!)
Νικόλα Πιοβάνι,Νίνο Ρότα,Πιατσόλα,Χατζιδάκης.Οι μεγάλοι μουσικοί τού δεύτερου μισού τού 20ού αιώνα.
Αρη το κείμενό σου έχει θέση στην ζωντανή παράδοση τής πατρίδας μας.
Η μουσική τού Χατζιδάκη είναι σαν το χάδι τής μάνας μας πρίν τον βραδυνό μας ύπνο.
ΚΟΙΝΟΣ ΒΙΟΣ!
ΚΟΙΝΟΣ ΚΑΙ ΜΑΓΙΚΟΣ!
ευχαριστουμε κ. Δαβαρακη!
Κι αν γεννηθείς κάποια στιγμή
Μιαν άλλη που δε θα υπάρχω
Μη φοβηθείς
Και θα με βρεις σαν άστρο…
M.X.
τα λόγια του αστέρι λαμπερό, πάντα
Ειδικά σήμερα θα μου επιτρέψεις να σε αποκαλέσω κ. Δαβαράκη. Όχι για κάποιον ειδικό λόγο. Ή μάλλον για τον ιδιαίτερο λόγο του απεριόριστου σεβασμού απέναντι σε έναν άνθρωπο όπως εσύ που καταφέρνει να κεντάει τις λέξεις αναδεικνύοντας ένα κάτι από την τρυφερή, μελαγχολική αμεσότητα της μουσικής του κυρίου Χατζηδάκη. Ψάχνοντας βρήκα πολλά αναφορικά με τη ζωή, το έργο και τα λόγια του. Ανάμεσα στα άλλα που διάβασα υπάρχει και μια εκμυστήρευση του στους οικείους του λίγο πριν πεθάνει. Δεν ξέρω αν είναι αλήθεια, τι αξία έχει άραγε η αλήθεια όταν γίνεται μύθος, αλλά θα ήθελα να την καταθέσω εδώ πέρα. “Γεννιέται ένας νέος κόσμος, είπε, που δεν με ενδιαφέρει να τον δώ, να τον γνωρίσω. Δεν έχω καμμιά θέση εδώ”.
Και κάτι ακόμα έτσι σαν παρακαταθήκη ενάντια στον καθημερινό αγώνα δρόμου που τρέχουν οι περισσότεροι από εμάς. Αυτά τα λόγια είναι του έτερου της παρέας του Νίκου Γκάτσου προς το Γιώργο Χρονά. “Να μην εργάζεσαι περισσότερο από όσο χρειάζεσαι για να κερδίσεις τα απαραίτητα. Μη χαιρετάς ανθρώπους που δεν έχουν τίποτε να σου πουν. Μη σπαταλάς τις κινήσεις σου. Να σκέφτεσαι αδιάκοπα και τέλος, να κοιμάσαι κουρασμένος…”
Καληνύχτα…
Φίλοι καλημέρα και καλό Παρασκευσαββατοκύριακο! Δεν παρεμβαίνω και δεν σχολιάζω αυτά που γράφετε γιατί έγραψα πάρα πολλά στο πόστ μου και δεν πρέπει να συνεχίσω να φλυαρώ νομίζω! Ευχαριστώ όμως για την γλυκύτηταη προσέγγισή σας, είστε όλοι αθόρυβοι και τρυφεροί, διακριτικοί και αληθινά ευγενείς.
@ PICO : Αυτό που είπε ο Γκάτσος στον Χρονά είναι πολυτιμη οδηγία, μακάρι να καταφέρουμε να την ακολουθήσουμε. Εκείνος την έβαλε σε πράξη ― “Να μην εργάζεσαι περισσότερο από όσο χρειάζεσαι για να κερδίσεις τα απαραίτητα. Μη χαιρετάς ανθρώπους που δεν έχουν τίποτε να σου πουν. Μη σπαταλάς τις κινήσεις σου. Να σκέφτεσαι αδιάκοπα και τέλος, να κοιμάσαι κουρασμένος…”
“Να σκέφτεσαι αδιάκοπα” το έλεγε κι΄ο Μάνος. “Να μην σταματάς να σκέφτεσαι”.
Ητανε δάσκαλοι αυτοί οι άνθρωποι, δεν πρέπει να παίρνουμε ελαφρά τα λόγια τους…
δάκρυα…
Να είστε καλά κύριε Δαβαράκη.
Σ’ ευχαριστώ που το μοιράστηκες μαζί μας…
[…] Χωρίς σχόλια. […]
Κ. Δαβαράκη μετά από πολύ καιρό που διαβάζω το blog σας και αυτά που μοιράζεστε μαζί μας, σήμερα ένιωσα την ανάγκη να σας πω ένα μεγάλο ευχαριστώ..
Με απεριόριστο σεβασμό
Σιωπή κι από μένα. Κι ένα δάκρυ που δν μπόρεσα να το συγκρατήσω, έτρεξε…
Το μόνο παρήγορο είναι πως πλέον ξέρει τί θα πει Άθανασία’.
Υπαρχουν κάποιοι άνθρωποι, ακτινοβολούν και μαγεύουν με ένα ανεξήγητο τρόπο. Και όσοι έχουν “ευαισθησία όρασης” ποθούν να τους αγγίξουν,να τους γνωρίσουν και να τους έχουν κόσμημα στη ζωή τους. το μονο που θυμαμαι απ΄το θανατο του Χατζιδακι ήταν η ανατριχίλα που ένιωσα όταν ένα τηλεοπτικο καναλι, έκανε ζουμ, χωρις να τον σεβαστεί, πανω στο σωμα του όπως ήταν πανω στο φορείο. Ο Μεγαλος Ερωτικος ειναι για μενα το εγκόλπιο του Ερωτα.Να εχεις παντα μαζί σου τη μνήμη και ό,τι ΄”πήρες” απ΄αυτον. Είσαι τυχερος που τον γνωρισες υποθέτω.
Τω καιρώ εκείνω, πριν 13 χρόνια ακριβώς, υπηρετούσα στο Βελισσάριο, στα Ιωάννινα. Πρωί πρωί άνοιξα, στα χαμηλά το αναλογικό ραδιοφωνάκι τσέπης που μου κρατούσε τότε συντροφιά, ένα αρχαίο Phillips. Με καλημέρισε η “Οδός Ονείρων” τι απρόσμενη πρωϊνή ευτυχία εκείνη η μελωδία. Ύστερα ανούσιες τοπικές διαφημίσεις. Αλλάζω σταθμό. Πάλι Χατζιδάκις, το αγαπημένο “Βαλς των χαμένων ονείρων”…Δεν το χάρηκα, διότι με ζώσανε τα φίδια….ποτέ δεν είχε συμβεί κάτι παρόμοιο στο Ραδιοφωνικό Βασίλειο του Τερλέγκα και του άλλου του επιπλοποιού πουευτυχωστονξεχασαγιαπαντα ο οποίος μας τα έπρηζε ολημερίς ραδιοφωνικός τότε με το «μου θυμίζεις την μάνα μου»..
Στις ειδήσεις οι φόβοι μου επιβεβαιώθηκαν.. Ο Μάνος είχε φύγει από κοντά μας. Εξού και τα αφιερώματα. Δεν έχει σημασία να αναφέρω πως αντέδρασα. Δεν υπήρξε δυστυχώς φίλος μου και ποτέ δεν είχαμε ανταλλάξει έστω μια χειραψία. Όμως ο Μάνος, δύο τρεις φορές σε δύσκολες στιγμές μου στο παρελθόν, μου έδωσε το χέρι του μέσω της πολύ ξεχωριστής μουσικής του -και όχι μόνο- σαν του το ζήτησα, ως παλιός αγαπημένος φίλος. Τον ευχαριστώ.
Το φθινόπωρο του 2000 ήταν δύσκολο για μένα. Περίμενα κάτι που αργούσε και είχα χάσει την ελπίδα μου… Στο όνειρο εκείνο ο Μάνος ήταν μέσα σε μια φωτεινή εκκλησία. Στεκόταν όρθιος πίσω από δυο κεριά αναμμένα τα οποία μας χωρίζανε. Φορούσε -θυμάμαι καταπληκτικά όλες τις λεπτομέρειες- ένα μπλε σκούρο επιβλητικό κοστούμι και δε πρέπει να ήταν ηλικιακά πάνω από 35. Με κοιτούσε αμίλητος και αυστηρός στα μάτια με τέτοια άνεση λες και διάβαζε τη πρωινή του εφημερίδα. Εγώ στη κοσμάρα μου, σκεφτόμουν ακόμα και στο όνειρο εκείνο που με απασχολούσε, τον Μάνο απέναντί μου τον αντιμετώπιζα ως ένα δεδομένο φίλο ο οποίος, θέλει δε θέλει, θα κάτσει να ακούσει τα χαζοπροβλήματά μου.
Τον κοίταζα και εγώ, όπως κάνω με όλο τον κόσμο, κατάματα. Ξαφνικά, το αυστηρό του βλέμμα γλύκανε και έγινε πατρικό γεμάτο αγάπη και κατανόηση. Ένιωθα με μια απίστευτη σιγουριά ότι με καταλάβαινε απόλυτα, ότι Ήξερε, και, το πιο σημαντικό, ότι μπορούσε να κατανοήσει και να συγχωρήσει που τον ζάλιζα τόση ώρα με τα εγωιστικά μου ζητήματα.
Είπε χαμογελαστός μόνο μια λέξη: «εντάξει» και ύστερα όλα θόλωσαν και έσβησαν όπως συμβαίνει με όλα τα όνειρα…Την άλλη μέρα ξύπνησα ανάλαφρος σα μελωδία. Δεν είχα πια άγχος. Λύτρωσις.
Μάνο σε ευχαριστώ. Όπως το είπες έτσι όλα γινήκανε «εντάξει» πριν αλλάξει εκείνος ο χρόνος.
Δεν ήθελα να πατήσω το κουμπί των σχολίων… Να αφήσω από τα μάτια μου τα μάτια αυτού του μοναδικού προσώπου, από τα αφτιά της ψυχής μου τη φωνή της ψυχής του, το φως του αστεριού του εσπερινού και της αυγής που είσαι…
Το κουμπί το πάτησα και τίποτα δεν άφησα, τίποτα δεν χάθηκε και όλα είναι εδώ και μέσα μου τώρα και πάντα…
Δεν μας χωρίζουνε τα κύμματα, ούτε της ζωής ούτε του θανάτου…
γλυκό φιλι…
@ Nikita Ras : Ζούμε λοιπόν σε πολλά παράλληλα επίπεδα, πίσω και μπρός απ΄τα κεριά, παράλληλες πραγματικότητες που, όμως, συνδέονται. Αυτή η ιδιαίτερη γνωριμία σου με τον Χατζιδάκι, δια μέσου τής οδού Ονείρων, είναι για μένα εξ΄ίσου άμεση και ρεαλιστική με την δια της σωματικής οράσεως αναγνώριση του άλλου. Σ΄ευχαριστώ που μας μετέφερες κι΄εδώ την εμπειρεία σου που κατ΄αρχήν υπάρχει στο blog METROPOLIS http://dinikitaras.blogspot.com/. Είναι πολύτιμα πράγματα αυτά.
Σας ευχαριστώ πολύ
Αρη μου, αυτα για μένα είναι μάθημα νεοελληνικής ιστορίας. Στην καλύτερη δυνατή εκδοχή της.
Να’σαι πάντα καλά.
Τυχεροί κι οι δυο που γνωρίσατε τον Μάνο και τον φυλάξατε τόσο τρυφερά στο χρυσό βιβλίο των αναμνήσεων.
Τυχεροί κι εμείς που μοιραζόσαστε όλα αυτά τα όμορφα μαζί μας.
Αγαπημένοι μου Λουκά και Άρη, έχετε όλη μου την αγάπη και κάθε σεβασμό για τη δουλειά σας, μα πάνω απ’ όλα για την ευαισθησία σας.
Ήξερε ο Μάνος… πού ν’ αγαπάει…
συγκλονιστικο, σε ευχαριστουμε
!!!!!!!!!!!!!!!!υπέροχο!!!!!!!!!!!!!!!!!
Απλά…υπέροχο και συγκινητικό ! Να είσαι καλά, κι ευχαριστώ…
υπεροχο!!!
σας ευχαριστουμε…
όλη η απλότητα του μεγαλείου του σπουδαίου ανθρώπου, του Μανου Χατζιδάκι, άγγιξε με το μαγικό της ραβδάκι και τη δική σου ψυχή και έφτασε μέσα από τα υπέροχα απλά μα μεστά λόγια σου σε όλους μας.
Ευχαριστώ για το δάκρυ που δρόσισε ξαφνικά μια γωνιά της μνήμης…
ακούγοντας το αφιέρωμα του τρίτου προγράμματος αυτήν τη στιγμή και διαβάζοντας συχρόνως το πολύτιμο αυτό κομμάτι της ζωής σου,
εύχομαι να μπορούμε να μοιραζόμαστε όπως εσύ σημερα την αγάπη -για πρόσωπα και αναμνήσεις!
…και “να αποταμιεύουμε στην τράπεζα του ουρανού” !!
Σας ευχαριστώ κε Δαβαράκη που μοιραστήκατε μαζί μας αυτή τη ξεχωριστή συναισθηματική κληρονομιά που σας άφησε αυτός ο ογκόλιθος που λέγεται Μάνος Χατζιδάκις. Γνωρίζετε πλέον οτι κάποιοι άνθρωποι μας σημαδεύουν για πάντα. Καλή συνέχεια και ευχαριστώ και πάλι για το συναίσθημα. Με κάνει ιδιάιτερα ευτυχισμένο να βλέπω τη ΄΄μαγεία” ΄γυρω μου..σε όλες τις δυνατές μορφές της.
Κωνσταντίνος Τ.
Υπέροχο!!! Ένοιωσα για λίγο σαν να ήταν εδώ μαζί μας. Τον ήξερα κι εγώ, δούλευα για αυτόν τον τελευταίο καιρό και μου λείπει όσο κανείς. Θυμάμαι τον πατέρα μου που με περίμενε ξύπνιος στις 4 το πρωί την πρώτη φορά που ο Χατζιδάκις τηλεφώνησε σπίτι μου, για να που το πεί όσο πιο γρήγορα μπορούσε. Ένοιωθε ευτυχία που είχε μιλήσει έστω και δυο λεπτά στον Μάνο. Θυμάμαι και τη μέρα που έφυγε, ήμουν στη συναυλία της Κρατικής και δεν μπορούσα να σταματήσω τα δάκρυα, όπως και όλη η ορχήστρα. Γιατί όλοι ήξεραν ότι ο Μάνος θα λείψει από όλους μας, θα λείψει απ’την Ελλάδα. Τι κρίμα…
Ανοίγω κάθε τόσο και διαβάζω αυτά τα λόγια που αφήνετε και νοιώθω πολύ παράξενα γιατί κανένας απο τούς επαίνους δεν μου ανήκει : Ημουν απο τούς τυχερούς ανθρώπους που τον γνώρισαν και συνεργάστηκαν μαζί του και όπως όλοι πήρα κι΄εγω λίγο απ΄το φώς του. Είμασταν πολλοί οι ετερόφωτοι γύρω τριγύρω του, αλλά είχε τόσο πολύ φώς ο Χατζιδάκις και τόσο πλουσιοπάροχα το κοινωνούσε, ώστε συχνά μοιάζαμε και εμείς αστεράκια. Μ΄αρέσει όμως αυτό που βλέπω, με κάνει πολύ αισιόδοξο που αυτή η προσωπικότητα συνεχίζει να εκπέμπει τόσο πολύ φώς, όλο και περισσότερο καθώς περνούν τα χρόνια, όλο και πιό δυνατό. Οσο η φυσική του υπόσταση απομακρύνεται απο την καθημερινότητά μας, τόσο μέσα απο την μουσική του και τον τρόπο που έζησε ανακαλύπτουμε πόσο σπάνιος Ελληνας ήταν αυτός. Αλλά μη μου λέτε εμένα “μπράβο”. Ακόμα κι΄αν τα περιγράφω όμορφα αυτά που έζησα, σκεφτείτε τι θάχα να περιγράψω αν δεν είχα τέτοια μεγάλη τύχη! Τυχερός λοιπόν! Αυτό βασικά!
Να είστε καλά.
Κάθε φορά που μπαίνω στο blog σου οι αναπνοές μου γίνονται πιό βαθειές…
Πιό καθαρές.
Σήμερα πιο πολύ.
Οι μνήμες σου πότισαν το διψασμένο μου μυαλό.
Σ’ ευχαριστώ.
Ωραίο post Άρη, βαθιά συγκινητικό.
βαθυς σεβασμος στα ομορφα και αθανατα.
τελειο.
Πέρα απο το κείμενο κι η μουσικη υποκρουση ηταν μια ευχαριστη εκπληξη..Το ευτυχημα ειναι οτι αφενος μαθαινουμε κι εμεις οι νεωτεροι μεσω διηγησεων φωτισμενων ανθρωπων, οπως συμβαινει εν προκειμενω, κι αφετερου τετοια ιερα τερατα οπως ο Μανος Χατζιδάκις συνεχίζουν να ζουν..οχι μονο λογω του αθανατου εργου τους, αλλα γιατι υπαρχουν ακομα ανθρωποι που τους αναπολούν με πολύ αγάπη..
Εισαι τυχερος που τον γνωρισες, εισαι τυχερος που τον εζησες και τον θυμασαι, εισαι τυχερος που αξιωθηκες την αγαπη του , ειμαι τυχερος που μου τον θυμησες μεσα απο τα λογια σου.
Μαγεμένος Αυλός, Πλατεία Προσκόπων.
GB Corner.
Πως να τον ξεχάσουμε…
Σαν παραμύθι υπήρξε στα χρόνια μας, φάρος λαμπερός, εν τω μέσω πνευματικού φτωχοπροδρομισμού, κομματικών μικροτήτων και τσιφτετελεολογικής ευτελείας!
Θα σ’ ευχαριστήσω κι εγώ γι’ αυτό, που μοιράσθηκες μαζί μας και που μας έφερε πιο κοντά στον πολύτιμο αυτόν άνθρωπο. Θα σ’ ευχαριστήσω και για τον απλό, ανεπιτήδευτο, τρόπο, με τον οποίο το μοιράσθηκες… Ακόμα πιο πολύ, όμως, θα σου ευχηθώ κάπως να γίνει και να ξαναγυρίσεις στην φρεσκάδα, την αθωότητα, τον αυθορμητισμό του ‘77 και των πρώτων συναντήσεων, των πρώτων συνεργασιών σας. Θα το ευχόμουν και για όλους μας, για όλη την Ελλάδα αυτό, γιατί τα χρόνια εκείνα ήτανε τέτοια χρόνια : χρόνια υποσχέσεων, δημιουργίας, προσδοκιών, χρόνια όπου ακόμα δεν υποψιαζόμασταν τις διαψεύσεις, που μας περίμεναν, ούτε τις ματαιώσεις ούτε την φτήνεια. Τέτοια και τόσο μεγάλη ευχή, όμως, δεν θάπιανε, ενώ για έναν άνθρωπο - πού ξέρεις; - μπορεί…
Ένα απλό ευχαριστώ και στους δυο σας!
Μεγάλωσα με την Λιλιπούπολη που η μητέρα μου την είχε σε μεγάλη υπόλειψη, καθόταν και την ακούγαμε μαζί και δάκρυζε. Τον θάνατό του δεν τον κατάλαβα τότε, τώρα όμως που τα τραγούδια του τα αναζήτησα μόνη μου, καταλαβαίνω τι εστί ο χαμός του. Σας ευχαριστώ πολύ που μοιραστήκατε μαζί μας τη γνωριμία μαζί του. Μας λείπει, μας λείπει πολύ.
Για κάτι τέτοια “μοιράσματα”, χαίρομαι που είμαι εδώ. Ευχαριστώ.
Αρη Δαβαράκη, πάντα συγκινούσες με το λόγο σου. Αυτό το κείμενο είναι κάτι σαν κειμηλιο και η μουσική μας κάνει να δακρυζουμε και να χαιρόμαστε παράλληλα που ένας τέτοιος κολοσσος πέρασε ανάμεσα μας.
Ευχαριστώ ιδιαιτέρως….
Ριτς
Όμορφες θύμησες από μιαν άλλη εποχή γλυκιά, νοσταλγική… Υπέροχο, μεστό κείμενο. Σας ευχαριστούμε.
Άρη ωραίος
ωραία που μπήκες
μες στο σπίτι
μες στην καρδιά μας
με την αγρύπνια
με τη διάρκεια της Αγάπης
Να `σαι καλά
κι εσύ
κι όσοι αγάπησαν εξ επαφής το Μάνο
[…] το καταπληκτικό αφιέρωμα των Άρη Δαβαράκη και Λουκά […]
Θα’ θελα να συναντήσω κάποιους ανθρώπους σε μια εποχή που οι συναντήσεις στην καλύτερη εν τελει καμιά φορά είναι διαδικτυακές.. Το απλόχερα μου λείπει και το μαζί με άλλους.
Συμφωνώ. Το απλόχερα και το μαζί με άλλους μου λείπει κι΄εμένα πολύ.
…τα δακρυα και η συγκινηση ,ετρεψαν σε ατακτη φυγη , τα οποια σκουπιδακια απ την ψυχη & τα ματια μου…
Ευχαριστω Σας
Εκτός από τυχερός είσαι και άξιος Άρη , αξιώθηκες να ζήσεις μια φιλία με έναν τόσο σημαντικό άνθρωπο και καλλιτέχνη που μόνο ως δώρο μπορεί κανείς να το εκλάβει.
Τυχεροί είμαστε και εμείς που σε έχουμε εδώ, στα ‘χω ξαναπεί.
μαγεύτικα..
οσο διαβαζα το κειμενο σου,ακουγα το ‘χαμογελο της τζοκοντα’..νοερα!!
Υπέροχο το γράμμα, υπέροχο και το μελωδικό πορτραίτο. Ευτυχώς που υπάρχετε εσείς, Άρη και Λουκά, σε αυτή τη διάσταση για να μας συνδέετε με την παρακαταθήκη του ουρανού. Σας ευχαριστώ πολύ.
Έψαξα να βρω ένα παλιό σου κείμενο από το “Cover story” για τον Χατζιδάκι, αλλά η ανοργανωσιά του “αρχείου” μου με πρόδωσε…Δεν πειράζει, είτε από τα συναισθήματα παρακινούμενος, είτε παραγγελίες εργοδοτών συγγράφοντας, καθηλώνεις με την ειλικρίνεια, πάντα. Έκανα λινκ βεβαίως “για τον Μάνο”, δίπλα στα βιντεάκια που ανέβασα για πάρτη του, στο Tube…
[…] απο τον Λουκά Αθανασίου και τον Αρη Δαβαράκη Ενα Πορτραίτο κι΄ένα γράμμα γιά τον Μάνο Χατζιδάκι, κατάθεση ψυχής… Εδώ τελειώνει η μουσική για την […]
Αγαπημένε μου Άρη, μετά από όλο αυτό το θαύμα που συμβαίνει εδώ μέσα, μη μου πεις πως ακόμα σου λείπει το απλόχερα και το μαζί με άλλους, όχι μη μου το πείς… Έχεις τον τρόπο και για το ένα και για το άλλο, κοίταξέ το!
Άρη Δαβαράκη εμείς σε ευχαριστούμε για την εξαίσια παρέα που έχουμε την τιμή να μας προσφέρεις. Το χθεσινό ιστολογικό αφιέρωμά σου στον Μάνο είναι ήδη, κλασσικό.
τα σέβη μου.
Δεν τον ήξερα όπως εσείς.
Εγώ μονάχα ξενύχτισα μαζί του σε μερικές ηχογραφήσεις στη Κολούμπια. Αυτό είναι όλο κι όλο. Λίγο δεν είναι, γιατί ήταν τελειομανής.
Πρωϊ της Κυριακής, καλή μας μέρα! Λέω ν΄αφήσω αυτό το το πόστ στη θέση του μέχρι την Δευτέρα το βράδυ τουλάχιστον, γι΄αυτό δεν γράφω άλλα. Με πήραν απ΄το δελτίο ειδήσεων του MEGA, μια ευγενέσταση κυρία που είχε διαβάσει το αφιέρωμα μας με τον Λουκά και ήθελε δυό λόγια για τό χτεσινό βραδυνό δελτίο ειδήσεων. Ενα ενάμιση λεπτό δηλαδή, μην φανταστείτε. Το γυρίσαμε εδώ στον πεζόδρομο της Αριστίππου ντάλα μεσημέρι αλλά δεν παίχτηκε γιατι αυτή η φριχτή αποτρόπαιη ιστορία με τα παιδιά στο τμήμα που τ΄αναγκάζανε να βαράνε το ένα το άλλο, μονοπώλησε, δικαίως την βραδυά και προφανώς…δεν χώρεσα. Μπορεί να το βάλουν σήμερα σε κάνα μεσημεριανό. Και χτές σπίτι τού Μίλτου με τον Μιχάλη, τον Παύλο και τον Βαγγέλη ακούσαμε πολύ Χατζιδάκι, αλλά και Μούτση με Ελευθερίου και Κηλαηδόνη με Νεγρεπόντη. Και την “Πορνογραφία” ολόκληρη. Τι ωραίος, παράξενος δίσκος. Φύγαμε 2 το πρωϊ κουβεντιάζοντας έντονα για διάφορα δικά μας. Σήμερα δεν σηκώθηκα για εκκλησία, εκκλησιάστηκα την περασμένη Κυριακή μετά απο αγρυπνία στον Αγιον Ορος καιεκκλησιάστηκα και Δευτέρα και Τρίτη. Με παίρνει να μείνω στο κρεββάτι καθώς θ΄ανάβει η πόλη και θα καίγεται σιγά-σιγά πρός το μεσημερί. Για την ώρα έχω ευχάριστη δροσιά και όρεξη για στιχουργική. Γράφω ένα τραγουδάκι ― “Στην οδό Λεβέντη” λέγεται.
Φούλια μυρωδάτα,αγάπη διαχρονική,
παντοτινές μελωδίες,αλήθεια και ουσία…
αισθάνθηκα αυτό το άρθρο σαν προσωπικό δώρο σε μένα!!…
μικρή,λίγο πριν την εφηβεία,
βούρκωνα με τον ”κυρ Αντώνη”και το ”φέρτε μου ένα μαντολίνο”…η πρώτη κίνησή μου όταν το διάβασα,
φυσικά την πρώτη μέρα ,ήταν να το στείλω σε δύο φίλους Έλληνες που μένουν στη Γαλλία,στον Δημήτρη (κατεβαίνει στην Αθήνα,διευθύνει νοσοκομείο έξω,διδάσκει και στη Σορβόννη), που τον ευγνωμονώ γιατί τον Οκτώβρη τοου έτους 2000,
επέλεξε τον Μαγεμένο Αυλό να μου κάνει το τραπέζι της ζωντανής γνωριμίας μας…κσι στην Αργυρώ που σπουδάζει στο Μπορντώ και είναι τόσο ώριμη…ο τίτλος των μεηλς ήταν ”συγκινητικός ‘Αρης
για Μάνο!..δονήθηκα!”
ααα να μην το ξεχάσω,κάποτε έκανα μια σκέψη για το πόσο πλήθυναν οι χυδαίες φάτσες γύρω μας και όταν αργότερα είδα την ΊΔΙΑ ΣΚΕΨΗ να την έχει εκφράσει ο Μάνος σε συνέντευξη του,ένοιωσα τουλάχιστον 10μετρη!!
με πολλά ευχαριστώ
emilia
ένα ευχαριστώ και από μένα
..πολύτιμες αναμνήσεις,τι καλά που τις μοιραστήκατε μαζί μας.
αλλά κι εσείς δώσατε τον καλύτερο εαυτό σας στον Χατζιδάκι,κύριε Δαβαράκη.
Αυτός είναι ο Άρης που μ’αρέσει.
Ο αναδεξιμιός του Μάνου και της Μελίνας…
Πήγα στο λεξικό για τον αναδεξιμιό και λέει πως πάει να πεί το βαφτιστήρι! Ευχαριστώ Μαύρε Γάτε. Βέβαια στον ρεαλισμό (που τόσο συχνά επικαλούμαι!) η θεία μου η Αννα με βάφτισε, η αδερφή του πατέρα μου, που ήταν και η αγαπημένη μου στην οικογένεια. Αλλά καταλαβαίνω τι εννοείς και, ευτυχώς, “βαφτίσανε” πολλούς μ΄αυτήν την έννοια ο Μάνος Χατζιδάκις και η Μελίνα Μερκούρη, τούς χαρακτηρίσανε δηλαδή, τούς σφράγισαν. Αν το καλοσκεφτείς και το δείς και λίγο ευρύτερα ποιητικά, υπάρχει ένας παραπόταμος του νέου Ελληνισμού που προκύπτει απο την ένωση Μάνου-Μελίνας. Σ΄αυτόν τον παραπόταμο όπου μπήκα κι΄εγω και βαφτίστηκα, “είμαστε όλοι μας παιδιά τους”…
Όταν άκουσα ότι σε μια συναυλία του όρισε το εισιτήριο σε ένα τρομακτικό για την εποχή ποσό (85 πρέπει να ήταν) έγινε έξω φρενών. Το είδα σαν ένα απερίγραπτο ελιτισμό, σαν μια θρασύτητα στη θεωρία «η τέχνη στο λαό». Ήμουν νέος κι άμυαλος. Σήμερα τον καταλαβαίνω απόλυτα. ήταν ο μόνος τρόπος που διέθετε για να προστατευτεί από τους βάρβαρους του «η τέχνη στο λαό».
Ο πολιτισμός του σπαταλήθηκε στην Ελλάδα των βαρβάρων, αδικήθηκε. Σε άλλες χώρες θα ήταν εθνικός ήρωας, η μουσική του και ο λόγος του θα διδάσκονταν στα σχολεία, τα φεστιβάλ Κερκύρας θα ήταν θεσμός.
Και τώρα μόνο ένας Δαβαράκης για ένα αξιοπρεπές μνημόσυνο, πασχίζει να μη ξεχαστεί στην Ελλάδα των ανύπαρκτων!
Είχα την τύχη να συναντήσω τον Μάνο δύο φορές στη ζωή μου. Πρόλαβα και τού έστειλα κι ένα μπουκέτο λουλούδια στο νοσοκομείο στο Λονδίνο… μια μυρωδιά μόνο από αυτό που εσύ κοινώνησες…
Είναι κάποιοι άνθρωποι που και μόνο που υπάρχουν σε κάνουν καλύτερο…
Σ;)))
Τόσο πλούσιο κείμενο. Ξεχειλίζει αγάπη, πίνω και εγώ να ξεδιψάσω.
Νάστε καλά που μοιραστήκατε μαζί μας τις ιστορίες σας γι’αυτό το θαυμάσιο άνθρωπο
Άρη
Έξω από το σπίτι μου βρέθηκαν μια μέρα πριν από δυο χρόνια κούτες με πράγματα από το προσωπικό αρχείο του Χατζιδάκι από το διαμέρισμα της Φωκιανού που είχαν προορισμό τα σκουπίδια. Έσωσα ό,τι μπορούσα…
![]()
Γυρνώ απο την συναυλία τής Laurie Anderson ενθουσιασμένος με την ουσία και τήν σπαρτιάτικη εκφραστική λιτότητα, τρία πρόσωπα και η ίδια στην σκηνή για 90 λεπτά χωρίς διάλλειμα. Ητανε όμως συγκλονιστική. Οϋτε σκηνικά, ούτε φώτα, ούτε κόλπα μαγικά, μόνο ήχοι, μελωδίες, ποίηση, απαγγελία, τραγούδι, απλότητα, καθαρότητα, σαφήνεια. Η μεγάλη τέχνη έτσι είναι. Για φαντατσείτε. Μας την είχε συστήσει την Laurie Anderson ο Χατζιδάκις απο το 78 στό ΤΡΙΤΟ και μας είχε φέρει δίσκους της να παίζουμε. Δεν την πολυκαταλάβαινα τότε και η αλήθεια είναι πως όταν την βλέπεις κιόλας, παρ΄ότι δεν κάνει τίποτα “ερμηνευτικό” της ουσίας, την νοιώθεις και την καταλαβαίνεις πιό καλά. Τα cd της ίσως είναι λίγο πιό δυσπρόσιτα απ΄το Live της. Αύριο αν βρώ καιρό θ΄ανεβάσω ενα πόστ να σας τα πω.
Καλο ξημέρωμα στον καύσωνα!
Τετάρτη αύριο.
(Στον κόσμο ετούτο είναι φορές που πάει κανείς και δίχως χάρτη….)
Άρη, τώρα μόλις διάβασα-άκουσα το τόσο όμορφο ποστ.Με πήγε μακρυά σε πεδία γλυκιάς μελαγχολίας. Αυτής που φέρνει η ομορφιά, που μπορεί νάναι τόσο δυσβάσταχτη. Κρατώ το άρωμα από τα φούλια ριγμένα στην θάλασσα της Αλεξάνδρειας. Αποχαιρετισμός αντάξιος ενός ποιητή στον άλλο. Ευχαριστήρια και στον Λουκά.
υπέροχο
σε ευχαριστώ κι εγώ. πολύ
Με συγκίνησε πάρα πολύ το post σας! κανένας δεν έχει μιλήσει τόσο άμεσα και με τόση πολύ αγάπη για τον Μάνο Χατζιδάκι….κοντέυω τριάντα χρονών….μεγάλωσα και γώ με τη μουσική του…ακούω τη μουσική του από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου….και πιστέυω…ότι μπορεί να ‘εφυγε’ από κοντά μας…ναί ‘εφυγε’ δεν μπορώ να πώ ότι πέθανε…ποτέ δε το λέω αυτό με πονάει να το λέω…αλλά μας άφησε τη σπουδαία και ανεκτίμητης αξίας κληρονομιά του…και την άυρα του που πάντα θα μας ακολουθεί….πάντα θα είναι ανάμεσά μας θα μας μιλάει…όπως μόνο εκείνος ήξερε…θα μας κάνει πάντα ευτιχισμένους…πάντα ήξερε τόσο καλά να το κάνει αυτό…να μας χαρίζει ευτιχία….όνειρα…ελπίδες…να μας δίχνει την ομορφιά….της ζωής…..να δέχεται την αγάπη μας και να μας δίνει κι εκείνος τη δική του….είστε πάρα πολύ τυχερός που είχατε την ευλογία να γνωρίσετε τον άνθρωπο αυτόν…να ρθείτε κοντά του…να κερδίσετε την αγάπη του…..ξέρω ίσως πονάει το ότι ‘εφυγε’…αλλά εγώ είμαι σίγουρη ότι σας αγαπάει και κείνος και πάντα θα σας αγαπά….και ας έχει φύγει και τώρα είναι κάπου μακριά σας…..Με αγάπη Ηλιαχτίδα.
Ευχαριστώ για την γλυκύτητά σου Ηλιαχτίδα! Ηρθες στο συγκεκριμένο πόστ 4 μήνες μετά τον τελευταίο επισκέπτη που ήταν ο mauve. Tότε ήταν άνοιξη πρός καλοκαιράκι. Σήμερα που μάλλον θα βάλουμε το πρώτο μας πουλόβερ, η ηλιαχτίδα σου έχει ιδιαίτερη σημασία!
Σας ευχαριστώ κύριε Άρη! (τί ωραίο όνομα!)για τα καλά σας λόγια…και γι αυτό που κάνετε…ίσως δε το φαντάζεστε πόσο σπουδαίο είναι αυτό που κάνετε…αλλά είναι πάρα πολύ σημαντικό…είναι πολύ σπουδαίο που ακόμη υπάρχουν άνθρωποι σαν κι εσάς έστω και λίγοι που όμως…κάνουν ότι είναι δυνατόν γιανά συνεχίσει να υπάρχει η ομορφιά στη ζωή….γιανά συνεχίσει να υπάρχει το καλό και το όμορφο…που αντιστέκονται με όλες τους τις δυνάμεις στα όποια σκουπίδια και άχρηστα κατασκευάσματα δημιουργεί-ούν οι βιομηχανίες που ασχολούνται με οτιδήποτε (μόνο) είναι απλώς ‘εμπορικο’ και πουλάει απλώς πάρα πολύ….άσχετα αν αυτό χαλάει τη ψυχολογία μας, θίγει την αισθητική μας (σε μεγάλο βαθμό) πάρα πολλές φορές….και κάνει τεράστιο κακό….στα αυτιά μας!….με συγκινίσατε και αγγίξατε την ψυχή μου….επειδή μου θυμίσατε έναν άνθρωπο που αγάπησα και αγαπώ πάρα πολύ…και είναι και εκείνος σαν κι εσάς ευαίσθητος πάρα πολύ….αγαπάει το καλό και το όμορφο…αγαπάει και εκείνος τον Μάνο Χατζιδάκι όπως εσείς…..και φωνάζει και μάχεται και εκείνος γιανά συνεχίσει να υπάρχει ότιδήποτε όμορφο…ότιδήποτε καλό στη ζωή… ότιδήποτε σπάνιο….εκείνος παλέυει πίσω από το μικρόφωνό του……(είναι ραδιοφωνικός παραγωγός)……..συνεχίστε! σας έχουμε ανάγκη! σας χρειαζόμαστε! η κοινωνία μας έχει ανάγκη από ανθρώπους όπως είστε εσείς!σας έχουμε ανάγκη γιανά μας θυμίζετε ότι είμαστε περήφανοι που είμαστε ΕΛΛΗΝΕΣ!….σας ευχαριστούμε που υπάρχετε και μας μιλάτε….Με αγάπη Ηλιαχτίδα.
[…] Στίχοι : Άρης Δαβαράκης […]
Να είσαστε πάντα καλά κ. Δαβαράκη. Μου αλλάξατε την μέρα, μια μέρα δύσκολη με προβλήματα και χρέη…
Μου θυμίσατε την βραδιά που ταξίδεψε… ο Μάνος και η κόρη μου 6 μόλις ετών ανέβαινε στο σανίδι… σε μια παιδική παράσταση με μουσική δική του!Ευχαριστώ
Υπάρχουν στο σύμπαν αστέρια που όταν ολοκληρώσουν τη ζωή τους εκρύγνυται και δεν μένει τίποτ’άλλο, εκτός από μια μάυρη τρύπα. Υπάρχουν όμως κάποια άλλα αστέρια, που μέτα την έκρηξη τα κομμάτια τους συνεχίζουν να φέγγουν, αυτόφωτα. Ο Μάνος Χατζιδάκις είναι ήταν (είναι) ένα τέτοιο μεγάλο αστέρι.
Συχνα αναρωτιωμαστε τι σημαινει Ελληνας..Τι σημαινει Ρωμιωσυνη..Ο ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ ειναι ακριβως αυτο που για πολλους ελληνες θα παραμεινει παντα ερωτημα..(κλεμμενο το σχολιο)
Να ειστε καλα Κυριε Δαβαρακη…
Κάτι παραπάνω από ΟΜΟΡΦΟ..

