Blog, Facebook, www.protagon.gr : Σκέψεις!
Δύο μήνες και έχω να γράψω εδώ, στο μπλόγκ μου, που στα κάτω-κάτω είναι και το σπίτι μου. Από τότε που πήγαμε να βαφτίσουμε τον Φίλιππο Μελετόπουλο στην Κωνσταντινούπολη και γιόρταζε ο Προφήτης Ζαχαρίας, 5 Σεπτεμβρίου δηλαδή. Ξεκινούσε εκείνη την εποχή και η τελική φάση της προετοιμασίας για το www.protagon.gr όπου συνεργάζομαι με φίλους και γνωστούς συναδέλφους σε μια επαγγελματική προσπάθεια δημιουργίας ενός εμπορικού site με ποιότητα αλλά και με αναγνωσιμότητα. Συγχρόνως παρελάμβανα την «διορθωμένη» από τον εκδότη μου Μανώλη Βελιτζανίδη εκδοχή του βιβλίου που έγραφα όλο τον χειμώνα. Είχε διαβάσει και ξαναδιαβάσει τα 24 κεφάλαιά του και είχε κάνει κάποιες, όχι πολλές, επισημάνσεις, όλες σωστές ομολογώ. Την περασμένη Κυριακή, 1η Νοεμβρίου, ανέβηκα στο σπίτι του το απόγευμα και κάτσαμε με τα δύο notebook μας και συγκρίναμε τις «διορθώσεις» μας, συμφωνήσαμε σε όλες - και το βιβλίο από την Δευτέρα είναι στα χέρια των επαγγελματιών της «ΙΝΔΙΚΤΟΥ» όπου θα εκδοθεί, ελπίζουμε όλοι πριν το τέλος του μήνα. Θα βρίσκεται στην αγορά όπως με διαβεβαίωσε ο Μανώλης, πριν το πρώτο δεκαήμερο του Δεκεμβρίου για να γιορτάσει κι΄αυτό Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά στα ράφια των βιβλιοπωλείων, φλερτάροντας τους ενδεχόμενους αγοραστές του. Είναι μυθιστόρημα και ο τίτλος του είναι «Η Ασημένια Σταγόνα». Σήμερα, Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, αποφάσισα να μην γράψω για το protagon.gr, να μην ασχοληθώ με το Facebook – και να έρθω εδώ, στο πρώτο ηλεκτρονικό μου σπίτι που είναι και η κυρίως κατοικία μου, να δω τι γίνεται γιατί μπήκε και ο χειμώνας και θέλει και αυτό τη φροντίδα του. Το βρήκα λίγο παραμελημένο, λίγο παραπονεμένο, αλλά εκεί, στη θέση του, σαν τα παλιά εκείνα σπίτια τα χτισμένα με πέτρα και χοντρούς τοίχους που θέλουν μεν κάθε τόσα χρόνια τις επισκευές τους, δεν κινδυνεύουνε όμως να καταρεύσουνε με τίποτα. Βλέπεις τα blog δεν είναι χτισμένο ούτε με μανιέρες ούτε με ευκολίες, είναι χτισμένο πέτρα-πέτρα, πόστ το πόστ, με αληθινά αισθήματα, σκέψεις και συναισθήματα που στο Facebook ή στο «επαγγελματικό» protagon.gr, ούτε «χωράνε» ούτε και έχουν καμία θέση. Το blog, τουλάχιστον το δικό μου (για να μην μιλάω εκ μέρους άλλων), είναι αδερφάκι της λογοτεχνίας, της στιχουργικής και της ποίησης. Η μόνη του «ευκολία» σε σχέση με την καθαρώς καλλιτεχνική προσπάθεια γραφής και έκφρασης, είναι πως εδώ μπορείς να είσαι όσο φλύαρος θέλεις – ενώ στο μυθιστόρημα ή στο τραγούδι πρέπει να πεις κάποια πράγματα με μια άλλου είδους «οικονομία», χωρίς περιττές φλυαρίες και προπαντός επαναλήψεις. Εδώ μπορείς να μονολογείς όσο θέλεις. Μιλάει η ψυχή σου και μιλάει ελεύθερα χωρίς κανενός είδους περιορισμούς και κανόνες. Αλλά – υπάρχει ένα «αλλά» και το λέω αυτό γιατί το νοιώθω. Όσο ελεύθερος και αν είσαι όταν γράφεις «δημοσιογραφικά», έστω και με τον δικό σου τρόπο και το δικό σου ιδίωμα, υποχρεωτικά λειτουργείς στα πλαίσια μιας ομάδας ευρύτατης που, στην τελική, άμα το καλοσκεφτείς, είναι ΟΛΟ το δημοσιογραφικό/πολιτικό/ επιχειρηματικό «σινάφι». Άλλο να περιγράψεις σε ένα μυθιστόρημα έναν χαρακτήρα που να τον βασίζεις κατά πολύ στον Μάκη Τριανταφυλλόπουλο πχ και άλλο να γράψεις για τον Μάκη Τριανταφυλλόπουλο στο protagon. Άλλο να περιγράψεις μια ηρωίδα ίδια με την Ντόρα Μπακογιάννη σε ένα βιβλίο, και άλλο να γράψεις 300 λέξεις για την συγκεκριμένη πολιτικό στο protagon. Όταν γράφεις ακόμα και «στο δικό σου μαγαζί» δημοσιογραφικά, ακολουθείς ενστικτωδώς και εντελώς φυσικά μια «πεπατημένη» που καμιά σχέση δεν έχει με την βαθύτερη αλήθεια σου. Στο μπλόγκ μου θα γράψω για την Ντόρα ότι μου κατέβει και θα το γράψω αλλιώς, με συναίσθημα, με συνειρμούς ελεύθερους, ακολουθώντας το δικό μου προσωπικό «ιδίωμα γραφής» αλλά και σκέψης, χωρίς να κοιτάω δεξιά και αριστερά μήπως προκαλώ κάποιο πρόβλημα σε φίλους ή συναδέλφους, μήπως «προσβάλλω» (με την τρέχουσα και «πολιτικοκοινωνική» έννοια φυσικά) το Πρόσωπο στο οποίο αναφέρομαι, μήπως προκαλέσω κάποιο βραχυκύκλωμα στην «ομαδική προσπάθεια» (αν κάπου αφεθώ και εκφραστώ με ένταση και ενθουσιασμό – ή και θυμό). Ενώ η δημοσιογραφία, στο web ή στην εποχή του Γουτεμβέργιου, στην τηλεόραση ή στους Times της Νέας Υόρκης και το Αλ Τζαζίρα, είναι μια δουλειά. Μια δουλειά μάλιστα σύνθετη που πρέπει να λαμβάνει υπόψη της πολλές και διάφορες συνιστώσες ώστε να μπορεί να γίνει επικερδής και «να κάνει σουξέ». Δεν είναι απλά «καλό γράψιμο» ή καλό ρεπορτάζ, καλή φωτογραφία, καλό βίντεο, καλό μοντάζ, καλή τεχνική υποστήριξη, αισθητική, server και όλα τα άλλα η δημοσιογραφία. Προϋποθέτει μια σφαιρική αντίληψη της πραγματικότητας όχι με την αντικειμενική της έννοια (αν υπάρχει τέτοιο πράγμα) αλλά σε σχέση με τον στόχο της. Και δεν αλλάζει τίποτα αν γίνεται «ηλεκτρονικά» αν γίνεται «επαγγελματικά». Οι βασικοί κανόνες παραμένουν οι ίδιοι. Και έχουν στη βάση τους ένα σωρό δεσμεύσεις, καλώς εννοούμενες όταν το εγχείρημα είναι καθαρό και έντιμο, που σε αναγκάζουν να γράφεις πολύ προσεκτικά. Και ενώ το Facebook ή το Twitter και άλλες παρόμοιες εφαρμογές είναι σούπερ και τις ευχαριστιόμαστε όσοι ασχολούμαστε με αυτές με την καρδιά μας καθημερινά (με αποτέλεσμα να αργούμε στα ραντεβού μας), σε σύγκριση με ένα καλό μπλόγκ γραμμένο και στολισμένο από καρδιάς, είναι απλές, αξιαγάπητες, λατρεμένες, σαχλαμαρίστσες!
Όσο έγραφα το βιβλίο μου ήταν σχεδόν αδύνατον να γράψω στο blog, γιατί όπως κατάλαβα πια καλά το blog θέλει ψυχή και αλήθεια και όση ψυχή και αλήθεια είχα την κατέθετα στο Μυθιστόρημά μου. Έτσι στα διαλλείματα πήγαινα στο Facebook που είναι γρήγορο και πολύ πιο «διαδραστικό» από το blog και, εκεί, κατάφερα να αποκτήσω σχεδόν 3.500 «φίλους», με κάποιους από τους οποίους, όπως και στα blog, «ταιριάξαμε» καλύτερα απ΄ότι με άλλους και κουβεντιάζουμε σχεδόν κάθε μέρα. Κουβεντιάζουμε! Μη φανταστείτε καμιά σοβαρή συζήτηση, λέμε μια καλημέρα, ένα αστείο, ανεβάζουμε ένα τραγούδι, αντιγράφουμε μια φράση που κάπου διαβάσαμε και τη σχολιάζουμε (όπως και την επικαιρότητα) κι΄έτσι κρατάμε μια επαφή που, εμένα τουλάχιστον, μου είναι πολύτιμη και χρήσιμη.
Όμως το Facebook, όπως όλα τα πράγματα, θέλει το χρόνο και τη φροντίδα του και αν προσθέσεις και την καθημερινή εκπομπή στον 98,4, συν τις ανθρώπινες σχέσεις, τις σημειώσεις και την προετοιμασία για το επόμενο βιβλίο που άρχισα ήδη να γράφω, τα τραγούδια που ακούω για να ενημερώνομαι και να παίρνω ιδέες, συν αυτά που προσπαθώ να γράψω, τις δύο ώρες τη μέρα τις αφιερωμένες στην εσωτερική μου αρμονία και την, κάποια, «γυμναστική» σώματος (αναβάσεις στον Λυκαβηττό ή κολύμπι) και πνεύματος (καθημερινός Εσπερινός και Απόδειπνο), δεν περισσεύει χρόνος παρά για το απαραίτητο 8ωρο. Οχτώ ώρες ύπνου μου είναι απολύτως απαραίτητες, με λιγότερες δεν λειτουργώ επαρκώς στην καθημερινότητά μου.
Σκεφτόμουνα λοιπόν, γράφοντας στο www.protagon.gr για τον Αντώνη Σαμαρά, την Εκκλησία, τον Δημήτρη Παπαϊωάννου ή τον Παύλο Γερουλάνο, πόσο δεσμευτική είναι η, ας την πούμε «δημοσιογραφική» γραφή – και από πόσες πλευρές. Το Protagon είναι δικό μας, έχει την πλειοψηφία της ΑΕ ο Σταύρος Θεοδωράκης και είμαστε και είκοσι «ιδρυτικά μέλη» που συμμετέχουμε με 3% ο καθένας, έχοντας καταβάλλει κάποιο ποσό γι’ αυτή τη συμμετοχή μας και την δημιουργία της ΑΕ. Είναι «δικό μας μαγαζί» με λίγα λόγια και αυτό σημαίνει ότι όταν γράφω εκεί δεν έχω να δώσω λόγο σε κανέναν «εκδότη» ή «αρχισυντάκτη» ή, ακόμα χειρότερα, «επιχειρηματία». Αυτό που πιστεύω το γράφω και έτσι όπως το γράφω έτσι δημοσιεύεται. Κάνουμε μια σύσκεψη κάθε Τρίτη (συνήθως στο «Αλάτσι», το γνωστό και διάσημο για τις Κρητικές του μαγειρικές εστιατόριο του Σταύρου Θεοδωράκη, γιατί δεν έχουμε, ούτε και χρειαζόμαστε «γραφεία») και φυσικά έχουμε βάλει κάποια κοινά αποδεκτά «όρια» και «κανόνες» ώστε να μη κάνει ο καθένας εντελώς του κεφαλιού του. Ένα κείμενο πχ, είτε είναι σχόλιο για τον ένα μήνα από τις εκλογές, είτε αναφορά σε κάποιο «Πρόσωπο», δεν πρέπει να ξεπερνά τις 300, άντε 400 λέξεις – γιατί γίνεται βαρετό και κουράζει. Όλοι ανεχόμαστε τις απόψεις ολωνών, μπορούμε να τις σχολιάζουμε, φυσικά μπορούμε να διαφωνούμε και να έχουμε άκρως αντίθετη θέση πάνω στο ίδιο ζήτημα ακόμα και την ίδια μέρα, αλλά εξυπακούεται ότι τηρούμε κάποιους στοιχειώδεις κανόνες σωστής και συναδερφικής συμπεριφοράς σαν πολιτισμένα κοινωνικά ζώα που έχουν επιλέξει να συνυπάρξουν στον ίδιο κήπο και να τον ευχαριστηθούνε όταν θα έρθει ή ώρα της ανθοφορίας και καρποφορίας του – στην οποίαν όλοι θα έχουμε συμβάλλει, ο καθένας με τον τρόπο του. Και δεν «φαινόμαστε» βέβαια όλοι, γιατί πολλοί είναι πίσω από τις κάμερες που φτιάχνουνε τα βιντεάκια, πολλοί εργάζονται στον συντονισμό και την αισθητική βελτίωση και συνεχή αναβάθμιση του «πακέτου» και πολλών τα ονόματα δεν διακρίνονται καν, ενώ χωρίς αυτούς site δεν θα υπήρχε.
Κακά τα ψέματα, είμαι 57 χρονών και ξέρω τι σας λέω : Η ευγένεια υποχρεώνει (noblesse oblige που λένε και οι Γάλλοι). Δεν μπορείς να συναντήσεις έναν ηθοποιό στο δρόμο πχ, να αγκαλιαστείτε, να φιληθείτε (γιατί γνωρίζεστε χρόνια και έχετε περάσει μαζί δεκάδες νύχτες γελώντας, πίνοντας, φλερτάροντας, διασκεδάζοντας κοινωνικά με λίγα λόγια) και μετά να πάς να γράψεις στο protagon πόσο χάλια είναι η παράσταση που παίζει και πόσο τον έχει καταβάλλει, ας πούμε, ο αλκοολισμός του. Δεν θα το κάνεις. Η δεν θα γράψεις τίποτα ή αν γράψεις κάτι, στην καλύτερη περίπτωση (και εάν έχεις αυτό το ταλέντο!) θα αποτρέψεις διακριτικά τον αναγνώστη να πάει στο συγκεκριμένο θέατρο, αλλά θα βρεις άλλους λόγους – τέτοιους που δεν θα «δυσφημούν» έναν καλό άνθρωπο που μπορεί να είναι αλκοολικός και χάλια ηθοποιός. Ενώ στο μπλόγκ σου μπορείς να κάτσεις να διηγηθείς πώς νύχτες ολόκληρες σου έλεγε (αυτός ο φανταστικός και ανύπαρκτος ηθοποιός λέμε τώρα!) πίνοντας και καπνίζοντας και την αγάπη βρίζοντας, πόσο χάλια ηθοποιό θεωρεί ο ίδιος τον εαυτό του. Γιατί εκεί θα πεις και τη δική σου αλήθεια, πόσο μέτριος και ανεπαρκής στιχουργός νοιώθεις, πόσες νύχτες ολόκληρες έπεφτες στην αγκαλιά του περί ου ο λόγος «φίλου και αδερφού σου στη ρούχλα» και έκλαιγες, τύφλα και εσύ στο μεθύσι γιατί δεν είσαι γαμώτο ο Μαρσέλ Προύστ αλλά ένας μικρομεσαίος κειμενογράφος που δεν καταφέρνει «ευανάγνωστα να κάνει τα σωθικά του» (όπως λέει ο Ελύτης).
Κακά τα ψέματα η «δημοσιογραφία» σε όλες της τις μορφές είναι μια σύμβαση υποκρισίας μέσα στην οποίαν μπορείς να κινηθείς με κάποια σχετική ευλυγισία μόνο αν είσαι επαρκώς μέχρι πολύ ταλαντούχος – και πολύ προσεκτικός. Είναι τόσοι οι παράγοντες που παίζουν ρόλο. Περιμένεις διαφήμιση πρώτα απ΄όλα. Δεν θα τα βάλεις (επί της ουσίας, γιατί επιφανειακά μπορείς να τα βάλεις, κλείνοντας και το μάτι - και δεν τρέχει τίποτα) με όλο το τραπεζικό σύστημα, ούτε θα καταγγείλεις πόσο λαμόγιο, εκβιαστής και καραγκιόζης είναι ο Διευθυντής της τάδε διαφημιστικής εταιρείας. Γιατί ακόμα και αν εσύ είσαι τόσο «μάγκας και καραμπουζουκλής» - τόσο μαλάκας δηλαδή εννοώ - ώστε δεν σε νοιάζουν τα φυσικά επακόλουθα μιας τέτοιας στάσης (μηδέν διαφήμιση από όλες τις τράπεζες, απόρριψη του δανείου που περιμένει η ομάδα, αποκλεισμό από το συγκριμένο διαφημιστικό γραφείο και από όλους τους έστω και «δήθεν φίλους» του υβριζόμενου διευθυντή της, φανταστικής πάντα, διαφημιστικής), θα φρενάρεις γιατί θα σκεφτείς ότι αυτό που εσύ το λες «άποψή σου» θα έχει τεράστιο κόστος στην συνολική προσπάθεια. Ενώ, επανέρχομαι, στο blog σου, όπου δεν περιμένεις τίποτα, χωρίς βέβαια να προσβάλλεις ή να εκθέσεις ονομαστικά αθώους ανθρώπους χωρίς λόγο, γράφεις ότι θές για τον μαλάκα και αν έχεις και στοιχεία τα παραθέτεις και από εκεί και πέρα έχεις εσύ πια να κάνεις με αυτόν και αναλαμβάνεις τις ευθύνες σου. Το ίδιο και στην Τέχνη. Φτιάχνεις έναν «χαρακτήρα» θεατρικό, σεναριακό, λογοτεχνικό, τηλεοπτικό έστω και πετυχαίνεις, πάντα αν έχεις ταλέντο βέβαια, να «στιγματίσεις» όσα σε ενοχλούν χωρίς να προκαλέσεις βραχυκυκλώματα και δυσκαμψίες σε τρίτους. Αν κάποιος «αναγνωρίσει» τον εαυτό του στον κινηματογραφικό σου ήρωα ή σε έναν χαρακτήρα του βιβλίου σου, πρόβλημά του. Το πολύ-πολύ θα του πεις ότι όποιος έχει την μύγα μυγιάζεται και να του γυρίσεις την πλάτη για μια βραδιά ή και δια βίου.
Αλλά ας μην φλυαρήσω παραπάνω. Νομίζω ότι αυτό που ήθελα να πω το είπα. Μετά από αρκετές περιπλανήσεις και κάποια χρόνια εδώ στο web, πρέπει να διακρίνω πια καθαρά ότι ένα blog (εξαρτάται βέβαια από το blog, τους στόχους του και αυτόν που το γράφει), είναι εν δυνάμει ένα ελεύθερο πεδίο δημιουργικής γραφής που, κάτω από κάποιες προϋποθέσεις, είναι Τέχνη, σαν την λογοτεχνία, την video art, την ποίηση, το σινεμά, το Θέατρο, την ζωγραφική.
Και μη σας μπερδεύουν οι Ζούγκλες, τα Τρωκτικά, τα Press.gr, ακόμα και οι «ξεχωριστοί πιτσιρίκοι» αν, καμιά φορά σας μοιάζουν «λίγο διαφορετικοί». Όλοι την ίδια δουλειά κάνουμε, μόνο που η κάθε παρέα την κάνει με άλλες αρχές και άλλες «ηθικές» (ας πούμε) κλίμακες – όπως εξ΄άλλου πάντα γινότανε. Άλλο το ΒΗΜΑ και η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, ή (πόσο μάλλον!) ή ΕΣΤΙΑ, και άλλο η «Αυριανή» και η «Espresso”. Αλλές επιλογές, άλλο ανθρώπινο δυναμικό, άλλοι στόχοι, άλλου επιπέδου συνεργάτες, άλλο «επίπεδο» που λέγανε και οι παλιότεροι. Έτσι ή αλλιώς είναι η ίδια δουλειά, αλλά στο διαδίκτυο.
07/11/2009 1:10 by zardav Posted in Uncategorized | 7 Comments
